Trafik Kazası Sonrası Maddi Hasarlı Kaza Tutanağı Nasıl Doldurulur?
Maddi hasarlı trafik kazası tutanağı veya diğer adıyla kaza tespit tutanağı, mevcut mağduriyetlerin sorunsuzca giderilmesi ve yeni mağduriyetlere yol açmaması için çok dikkatle hazırlanması gereken tutanaklardan biridir. Bu yüzden bu tip tutanaklarda aşağıdaki bilgiler ışığında hareket etmek, tarafların haklarının korunabilmesi için son derece önem taşımaktadır. Trafik kazası yaşamak her sürücü için oldukça stresli ve kafa karıştırıcı bir andır. Ancak kaza sonrasında panik yapmadan doğru adımları atmak hem sigorta süreçlerinin sağlıklı ilerlemesi hem de hak kaybına uğramamak için hayati önem taşır.
Maddi hasarlı bir kaza meydana geldiğinde eğer taraflar arasında bir anlaşmazlık yoksa ve kaza yerinde alkol kullanımı, ehliyetsizlik veya yaralanma gibi istisnai durumlar bulunmuyorsa polise gerek duymadan taraflar kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenleyebilirler. Bu belge sigorta şirketlerinin kusur oranlarını belirlemesinde kullanılan en temel kanıttır.
Tutanağın doldurulma süreci kaza anındaki araç konumlarının korunmasıyla başlar. Araçları güvenli bir noktaya çekmeden önce her açıdan fotoğraflarının çekilmesi olayın oluş şeklini kanıtlamak için kritiktir. Çekilen fotoğraflarda araçların plakalarının net görünmesi ve yolun genel durumunun (levhalar, şerit çizgileri) kadraja girmesi gerekir. Fotoğraflama işlemi bittikten sonra trafiği aksatmamak adına araçlar güvenli bir bölgeye alınarak tutanak doldurma aşamasına geçilebilir.
Araç ve Sürücü Bilgilerinin Hatasız Kaydedilmesi
Tutanağın en üst kısmında yer alan tarih ve saat bilgileri kazanın gerçekleştiği anı net bir şekilde belirtmelidir. Ardından her iki araç sürücüsünün de kimlik bilgileri, ehliyet numaraları ve iletişim adresleri eksiksiz bir şekilde ilgili alanlara yazılmalıdır. Bu aşamada karşı tarafın ehliyetinin geçerlilik süresini ve araç ruhsat bilgilerini kontrol etmek oldukça önemlidir. Herhangi bir yanlış veya eksik bilgi sigorta dosyasının açılmasını engelleyebilir veya sürecin çok uzamasına neden olabilir.
Sürücü bilgilerinin yanı sıra araçların sigorta poliçe bilgileri de titizlikle işlenmelidir. Sigorta şirketinin adı, poliçe numarası ve poliçenin bitiş tarihi mutlaka belirtilmelidir. Günümüzde pek çok sürücü yanındaki tutanak formunun üzerine bu bilgileri yazarken karşı tarafın sigorta poliçesinin fotoğrafını da çekmeyi tercih etmektedir. Bu önlem manuel yazım sırasında oluşabilecek hataların önüne geçer ve sigorta şirketine veri akışını hızlandırır.
Kaza Krokisinin Çizilmesi ve Olayın İfadesi
Kaza tespit tutanağının en can alıcı bölümlerinden biri kroki çizimidir. Kroki çok profesyonel bir çizim olmak zorunda değildir ancak basit ve anlaşılır olmalıdır. Yolun yapısı, araçların gidiş yönleri, çarpışma noktası ve kaza sırasındaki manevralar (şerit değiştirme, dönüş yapma vb.) oklarla gösterilmelidir. Sokak ve cadde isimlerinin belirtilmesi kazanın konumunu tam olarak saptamak için faydalıdır. Araçları “A aracı” ve “B aracı” olarak kodlamak anlatımın karışmasını engeller.
Kroki çiziminin hemen altında yer alan açıklama kısımlarında her iki sürücü de kazanın nasıl meydana geldiğini kendi cümleleriyle ifade eder. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta tarafsız kalmak ve sadece somut olayları anlatmaktır. “Ben haklıydım” gibi yorumlar yerine “A aracı şerit değiştirirken B aracına sağ yan taraftan çarptı” gibi teknik ifadeler kullanılmalıdır. İfadelerin birbiriyle çelişmemesi kusur oranlarının daha hızlı ve adil bir şekilde belirlenmesini sağlar.
İmzaların Atılması ve Sigorta Şirketine Bildirim
Tutanak doldurma işlemi bittikten sonra belgenin her iki sürücü tarafından da imzalanması zorunludur. İmzalanmamış bir kaza tespit tutanağı hiçbir hüküm ifade etmez. Eğer taraflardan biri tutanağı imzalamayı reddederse veya kaza oluş şekli üzerinde uzlaşılamazsa olay yerine trafik polisi çağrılması şarttır. İmzalar atıldıktan sonra her iki sürücü de tutanağın birer nüshasını (genellikle karbon kağıdı ile çoğaltılmış halini) almalıdır.
İmzalanan tutanak örneği ile birlikte kaza yerinde çekilen fotoğraflar, ehliyet, ruhsat ve poliçe fotokopileri en kısa sürede (yasal olarak 5 iş günü içinde) sigorta şirketine ulaştırılmalıdır. Sigorta şirketleri bu belgeleri “Tramer” sistemine girer ve kusur oranları ( %0, %50 veya %100) bu sistem üzerinden belirlenir. Eksik bir evrak veya hatalı doldurulmuş bir bölüm tazminat ödemesinde ciddi gecikmelere yol açabileceği için son bir kez tüm alanların kontrol edilmesi büyük önem taşır.
Özel Durumlar ve Tutanağın Geçersiz Sayıldığı Haller
Bazı durumlarda sürücülerin kendi aralarında tutanak tutması yasal olarak geçerli değildir ve mutlaka kolluk kuvvetlerinin (polis veya jandarma) müdahalesi gerekir. Eğer kazada bir yaralanma veya can kaybı varsa, sürücülerden birinin ehliyeti yoksa veya alkollü olduğundan şüpheleniliyorsa tutanak geçerli olmaz. Ayrıca kamu malına zarar verildiğinde veya taraflardan birinin sigorta poliçesi bulunmadığında da resmi trafik ekiplerinin rapor tutması zorunludur.
Son olarak kaza anında karşı tarafın saldırgan tavırları veya kaza yerinden kaçma girişimi gibi durumlarla karşılaşıldığında tutanak tutmaya çalışmak yerine derhal kolluk kuvvetlerine haber verilmelidir. Güvenli bir şekilde doldurulan ve tüm belgelerle desteklenen bir kaza tutanağı aracınızın onarım sürecini hızlandıracak ve sizi maddi yüklerden koruyacaktır. Bu süreci doğru yönetmek trafiğe çıkan her bireyin bilmesi gereken en temel vatandaşlık ve sürücülük görevlerinden biridir.
Aşağıdaki yazılarımıza da göz atabilirsiniz;
Tutanak tutarken yaygın yapılan hatalar ve çözümleri
Tutanak nedir ve hukuki geçerliliği nasıl sağlanır?
Sınıf düzenini bozan öğrenciler için tutanak
Üniversitede tutanak yersek ne olur?
Ortaokulda tutanak yersek ne olur?
Lisede tutanak yersek ne olur?
Alacak verecek için borç tutanağı
